Hôm nay, 28/5, tại TPHCM, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Bộ Tài chính phối hợp cùng Tổ chức Phát triển đầu tư vốn tư nhân (VPCA) và Do Ventures tổ chức Diễn đàn Đầu tư đổi mới sáng tạo Việt Nam (VIPC Summit) 2026 với chủ đề “Từ Chính sách đến Dòng vốn: Huy động nguồn vốn tư nhân cho các ngành công nghệ chiến lược của Việt Nam”.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng và hơn 1.000 đại biểu là lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, tổ chức tài chính quốc tế, quỹ đầu tư, tập đoàn công nghệ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và các nhà sáng lập đến từ Việt Nam và nhiều quốc gia trên thế giới tham dự Diễn đàn.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai đồng thời nhiều cải cách chiến lược nhằm nâng hạng thị trường vốn, thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam.

Việt Nam bước vào giai đoạn mới của phát triển thị trường vốn và đổi mới sáng tạo

Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận nhấn mạnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và khu vực kinh tế tư nhân được xác định là những động lực tăng trưởng then chốt. Với quy mô nền kinh tế khoảng 500 tỷ USD, thuộc nhóm 35 nền kinh tế lớn nhất thế giới, cùng tốc độ tăng trưởng nhanh của kinh tế số, hệ sinh thái khởi nghiệp và dòng vốn đầu tư vào công nghệ cao, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá trong các lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và công nghệ số.

Thứ trưởng cho biết Bộ Tài chính đang tích cực hoàn thiện thể chế, phát triển thị trường vốn theo hướng minh bạch, hiện đại và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế; đồng thời nghiên cứu các cơ chế hỗ trợ quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ đầu tư cho khoa học công nghệ và các mô hình hợp tác công – tư nhằm huy động hiệu quả nguồn lực cho đổi mới sáng tạo. Bộ Tài chính cam kết tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư, góp phần xây dựng môi trường thuận lợi để thu hút các dòng vốn dài hạn vào các ngành công nghệ chiến lược, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững của Việt Nam trong giai đoạn tới.

Các bài phát biểu và tham luận tại phiên toàn thể cho thấy sự đồng thuận cao về triển vọng dài hạn của nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh các chuỗi giá trị toàn cầu đang tái cấu trúc, các dòng vốn đầu tư tìm kiếm điểm đến mới và khoa học công nghệ ngày càng trở thành động lực tăng trưởng chủ đạo.

Trong phiên thảo luận “Nền tảng chính sách cho thị trường vốn đầu tư cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo tại Việt Nam” với sự tham gia của Ủy ban chứng khoán nhà nước (SSC), Mekong Capital, Viện tăng trưởng Xanh toàn cầu (GGGI), Qũy Vina Capital và Quỹ Eurazeo đã tập trung trao đổi về những cải cách quan trọng đang định hình giai đoạn phát triển mới của thị trường vốn Việt Nam.

Các nội dung được thảo luận bao gồm tiến trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi, vai trò của Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC), cũng như các giải pháp tạo lập cơ chế huy động vốn hiệu quả cho các doanh nghiệp công nghệ tăng trưởng cao.

Tiếp nối nội dung này, phiên thảo luận về mô hình thiết kế và cơ chế quản trị Quỹ Đầu tư Mạo hiểm Quốc gia đã mang đến những kinh nghiệm thực tiễn từ Australia, Singapore và Hàn Quốc trong việc sử dụng nguồn vốn Nhà nước để dẫn dắt và kích hoạt đầu tư tư nhân. Phiên thảo luận tập trung phân tích vai trò của mô hình quỹ đầu tư theo cấu trúc “Fund-of-Funds”, cơ chế lựa chọn đơn vị quản lý độc lập, cân bằng giữa mục tiêu lợi nhuận và tác động phát triển, cũng như phương thức hỗ trợ các lĩnh vực công nghệ chiến lược đòi hỏi thời gian đầu tư dài hạn. Các diễn giả nhận định Quỹ Đầu tư Mạo hiểm Quốc gia của Việt Nam, được triển khai theo Nghị định 264/2025/NĐ-CP, có thể trở thành công cụ quan trọng để thu hút thêm nguồn lực xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và thúc đẩy hình thành các doanh nghiệp công nghệ quy mô lớn trong tương lai.

Công bố Báo cáo Đầu tư Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026 và Bộ Chỉ số Dòng vốn Việt Nam

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của hội nghị là lễ công bố chính thức Báo cáo Đầu tư Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026 (Vietnam Technology and Innovation Investment Report 2026) cùng Chỉ số Thị trường vốn tư nhân Việt Nam (Vietnam Capital Flow Indicators).

Báo cáo do NIC, VPCA và BCG nghiên cứu xây dựng, cung cấp bức tranh toàn diện về thị trường vốn đổi mới sáng tạo tại Việt Nam, xu hướng đầu tư công nghệ, hoạt động đầu tư mạo hiểm, tăng trưởng doanh nghiệp công nghệ và sự dịch chuyển của các dòng vốn trong nước và quốc tế.

Việc công bố hai sản phẩm dữ liệu chiến lược này được đánh giá là bước tiến quan trọng trong quá trình chuyên nghiệp hóa thị trường đầu tư đổi mới sáng tạo và nâng cao niềm tin của cộng đồng đầu tư quốc tế đối với Việt Nam.

Những động lực chính và chiến lược ưu tiên để thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững

Phát biểu chỉ đạo và kết luận Diễn đàn, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng nêu rõ, thế giới đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, trong đó khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực chủ yếu của tăng trưởng kinh tế và năng lực cạnh tranh quốc gia. Những công nghệ nền tảng như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, công nghệ sinh học, công nghệ xanh, năng lượng mới… đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất, quản trị và đời sống xã hội. Cùng với đó, dòng vốn đầu tư quốc tế cũng đang dịch chuyển mạnh mẽ theo hướng ưu tiên các quốc gia có môi trường chính trị – xã hội, an ninh ổn định, thể chế minh bạch, nguồn nhân lực chất lượng cao, hạ tầng hiện đại và tầm nhìn dài hạn về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, trong xu thế đó, Việt Nam xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tư nhân là những động lực chính và chiến lược ưu tiên để thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.

“Việt Nam đang hội tụ nhiều lợi thế để trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và điểm đến chiến lược của các dòng vốn đầu tư công nghệ toàn cầu tại khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, với nền chính trị – xã hội ổn định, kinh tế duy trì đà tăng trưởng tích cực, thị trường hơn 100 triệu dân với nguồn nhân lực trẻ, năng động, mức độ phổ cập công nghệ số cao, cùng mạng lưới các hiệp định thương mại tự do thuộc nhóm rộng nhất thế giới”, Phó Thủ tướng nêu rõ.

Quan trọng hơn, Việt Nam đang thúc đẩy mạnh mẽ chương trình cải cách thể chế cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, với Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân. Quốc hội và Chính phủ Việt Nam đã và đang hoàn thiện nhiều cơ chế, chính sách đột phá nhằm thúc đẩy các ngành công nghệ chiến lược, kinh tế số, tài chính số và đổi mới sáng tạo như Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, Luật Công nghiệp Công nghệ số, Luật AI…, đồng thời tập trung phát triển đồng bộ hạ tầng chiến lược gồm hạ tầng số, dữ liệu, năng lượng và hạ tầng tài chính cho đổi mới sáng tạo; thúc đẩy mạnh mẽ thị trường vốn, đầu tư mạo hiểm, fintech, cơ chế sandbox và các mô hình kinh doanh mới, qua đó tạo lập môi trường thuận lợi để thu hút các dòng vốn đầu tư công nghệ và đổi mới sáng tạo chất lượng cao vào Việt Nam.

Đặc biệt, Việt Nam đang đẩy nhanh phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế theo hướng hiện đại, minh bạch, cạnh tranh và hội nhập sâu rộng với các trung tâm tài chính toàn cầu. Đây không chỉ là một trung tâm tài chính theo nghĩa truyền thống, mà còn là hạ tầng chiến lược để kết nối dòng vốn quốc tế với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và các ngành công nghệ tương lai.

“Về chiến lược đầu tư, chúng tôi xác định không chỉ thu hút vốn đầu tư lớn, mà còn hướng tới thu hút công nghệ, tri thức, nhân tài, các mô hình quản trị tiên tiến và các chuỗi giá trị có hàm lượng công nghệ cao”, Phó Thủ tướng nói.

Việt Nam đang chuyển mạnh vị thế sang “đối tác đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ”

Thời gian qua, ngày càng nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới, các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), quỹ đầu tư và doanh nghiệp công nghệ quốc tế lựa chọn Việt Nam là điểm đến cho các hoạt động đầu tư chiến lược, nghiên cứu phát triển và sản xuất công nghệ cao. Hệ sinh thái công nghệ và đổi mới sáng tạo của Việt Nam đang phát triển năng động với sự hiện diện ngày càng sâu rộng của các tập đoàn công nghệ toàn cầu, quỹ đầu tư quốc tế và cộng đồng startup sáng tạo. Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII), Việt Nam hiện xếp hạng 44 thế giới và nằm trong nhóm dẫn đầu các nền kinh tế thu nhập trung bình. Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của Việt Nam đã vươn lên thuộc nhóm 50 hệ sinh thái khởi nghiệp mới nổi hàng đầu toàn cầu.

Năm 2025 ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ của dòng vốn đầu tư vào hệ sinh thái công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam. Tổng vốn đầu tư tư nhân vào lĩnh vực công nghệ đạt khoảng 4,5 tỷ USD thông qua 149 thương vụ, tăng mạnh so với năm trước; trong đó, vốn đầu tư cổ phần tư nhân đạt mức cao kỷ lục khoảng 4 tỷ USD và vốn đầu tư mạo hiểm tăng khoảng 28%. Nhiều lĩnh vực công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ tài chính, dữ liệu, hạ tầng số và công nghệ xanh tiếp tục thu hút mạnh mẽ các quỹ đầu tư và nhà đầu tư quốc tế.

Phó Thủ tướng nêu rõ, điều đó cho thấy Việt Nam đang chuyển mạnh từ vị thế “điểm đến sản xuất” sang “đối tác đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ” trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Từ những trao đổi rất toàn diện, sâu sắc tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đề nghị các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và các đối tác quốc tế tiếp tục tập trung vào một số định hướng lớn.

Thứ nhất, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng và thực thi thể chế; tạo lập môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch, ổn định, có khả năng cạnh tranh quốc tế cho đổi mới sáng tạo, tài chính công nghệ và các ngành công nghệ chiến lược. Thể chế phải thực sự trở thành lợi thế cạnh tranh của quốc gia.

Thứ hai, phát triển mạnh hệ sinh thái tài chính cho đổi mới sáng tạo; thúc đẩy hiệu quả hoạt động của Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam; mở rộng thị trường vốn, đầu tư mạo hiểm, fintech và có các cơ chế đột phá nhằm huy động nguồn lực dài hạn cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thứ ba, ưu tiên phát triển các ngành công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, công nghệ sinh học, công nghệ xanh và hạ tầng số; nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Thứ tư, xác định phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là nhiệm vụ trọng tâm của trọng tâm; xây dựng đội ngũ kỹ sư, nhà khoa học, chuyên gia tài chính, chuyên gia công nghệ và doanh nhân có năng lực cạnh tranh toàn cầu; đồng thời có cơ chế đủ mạnh để thu hút nhân tài quốc tế và người Việt Nam ở nước ngoài đóng góp cho đất nước.

Thứ năm, phát huy vai trò của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia, các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ, các quỹ đầu tư và định chế tài chính trong kết nối tri thức, công nghệ, nhân lực và dòng vốn toàn cầu.

Thứ sáu, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đề nghị cộng đồng các quỹ đầu tư, định chế tài chính và nhà đầu tư quốc tế tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam với tầm nhìn chiến lược và dài hạn; đẩy mạnh đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược, đổi mới sáng tạo, hạ tầng số và các doanh nghiệp công nghệ có tiềm năng tăng trưởng toàn cầu.

Phó Thủ tướng khẳng định Chính phủ Việt Nam cam kết tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư trên tinh thần “lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ”; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư; giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh; thúc đẩy phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo minh bạch, hiệu quả, bền vững và hội nhập quốc tế. Đồng thời kiên quyết ngăn chặn, xử lý các vi phạm, nhất là các vi phạm về sở hữu trí tuệ.

Phó Thủ tướng bày tỏ tin tưởng rằng, với khát vọng phát triển, quyết tâm cải cách mạnh mẽ và sự đồng hành của cộng đồng quốc tế, Việt Nam sẽ tiếp tục khẳng định vị thế là điểm đến hấp dẫn hàng đầu của dòng vốn đổi mới sáng tạo và công nghệ chiến lược toàn cầu, từng bước trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm tài chính và trung tâm phát triển công nghệ mới của khu vực.

Nhân dịp này, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ghi nhận, đánh giá cao Bộ Tài chính, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Hiệp hội Đầu tư vốn tư nhân Việt Nam (VPCA) cùng các đối tác trong và ngoài nước đã phối hợp tổ chức thành công Diễn đàn hôm nay, góp phần khẳng định vị thế ngày càng quan trọng của Việt Nam trên bản đồ đổi mới sáng tạo toàn cầu.